Copilot w Dynamics 365 Business Central pokazał, że sztuczna inteligencja może skutecznie pracować z danymi ERP. Tworzy opisy produktów, pomaga uzgadniać konta, analizuje trendy sprzedażowe. Działa jednak w zamkniętym ekosystemie, wewnątrz Business Central.
Model Context Protocol (MCP) idzie o krok dalej. To otwarty standard, który pozwala różnym aplikacjom AI sięgać po dane z Business Central. Własny chatbot firmowy, agent AI zbudowany w Copilot Studio, zewnętrzne narzędzie AI: wszystkie mogą korzystać z tego samego, ustandaryzowanego dostępu do systemu ERP.
Microsoft wprowadził obsługę Model Context Protocol do Business Central, co otwiera drzwi do budowania własnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, dopasowanych do specyfiki firmy.
Czym właściwie jest MCP
Copilot w Business Central świetnie sprawdza się w codziennej pracy, ale działa tylko wewnątrz systemu. Co jeśli chcesz zbudować własnego agenta, chatbota na stronie firmowej albo połączyć AI z kilkoma systemami naraz?
Tu wchodzi MCP: uniwersalny system wydawania przepustek do Business Central. Możesz w kontrolowany sposób wpuścić różnych agentów lub asystentów AI do swojego systemu ERP. Każdy dostaje przepustkę z określonymi uprawnieniami: jeden może tylko czytać dane, inny może też je tworzyć. Ty decydujesz, kto i co może robić.
W praktyce MCP to protokół komunikacji między aplikacjami AI a systemami biznesowymi. Został stworzony przez firmę Anthropic i ogłoszony pod koniec 2024 roku jako otwarty standard. Microsoft szybko go zaadoptował, dzięki temu Business Central może współpracować nie tylko z Copilotem, ale z dowolnym narzędziem AI, które obsługuje ten protokół.
Dlaczego powstał MCP
Zanim pojawił się MCP, integracja AI z systemami biznesowymi wyglądała chaotycznie. Każdy dostawca modelu AI (Anthropic, OpenAI, Google) tworzył własne mechanizmy łączenia z zewnętrznymi narzędziami. Każdy dostawca oprogramowania (Microsoft, Atlassian, Slack) musiał budować osobne połączenia dla każdego modelu.
Wyobraź sobie: masz 5 modeli AI i 10 systemów biznesowych. Bez wspólnego standardu potrzebujesz 50 różnych integracji. Każda aktualizacja wymaga zmian w wielu miejscach. Rozwiązanie napisane dla jednego modelu nie działa z innym.
MCP rozwiązuje ten problem przez standaryzację. Zamiast dziesiątek osobnych integracji, wystarczy że:
- każdy model AI obsługuje protokół MCP
- każdy system biznesowy udostępnia serwer MCP
Business Central z serwerem MCP może współpracować z dowolnym narzędziem AI obsługującym ten protokół, bez pisania osobnego kodu dla każdej kombinacji.
Jak to wygląda w codziennej pracy
Copilot w Business Central już dziś pozwala zadawać pytania w języku naturalnym. Możesz zapytać o stany magazynowe, poprosić o analizę sprzedaży, zlecić utworzenie opisu produktu. To duży krok naprzód w porównaniu z ręczną nawigacją po menu.
MCP rozszerza te możliwości poza granice Business Central. Wyobraź sobie asystenta, który na jedno pytanie sprawdza dane klienta w BC, weryfikuje historię kontaktów w CRM i znajduje powiązane dokumenty w SharePoint. Albo chatbota na firmowej stronie, który odpowiada klientom na pytania o status zamówienia, sięgając bezpośrednio do systemu ERP.
Co ważne, każdy agent bądź asystent podłączony przez MCP działa w imieniu konkretnego użytkownika. Widzi tylko to, do czego ten użytkownik ma uprawnienia. Jeśli ktoś nie ma dostępu do danych finansowych, agent też ich nie pokaże, niezależnie od tego, czy to Copilot, czy własne narzędzie firmy.
Co MCP dodaje ponad Copilota
Integracja danych z wielu systemów
Copilot widzi tylko Business Central. MCP pozwala zbudować agenta, który w jednym zapytaniu sięga do ERP, CRM, SharePoint i innych źródeł. Zamiast przeskakiwać między aplikacjami, użytkownik zadaje jedno pytanie i otrzymuje pełny obraz sytuacji.
Własne narzędzia AI dopasowane do firmy
Copilot działa według reguł Microsoftu. MCP pozwala budować własnych agentów w Copilot Studio, dopasowanych do procesów i słownictwa konkretnej firmy. Agent dla działu sprzedaży może działać inaczej niż agent dla księgowości.
Integracja z zewnętrznymi aplikacjami
Chatbot na stronie internetowej odpowiadający klientom o status zamówienia. Aplikacja mobilna dla handlowców sprawdzająca dane w terenie. Automatyczny system powiadomień reagujący na zmiany w BC. Serwer MCP otwiera Business Central na scenariusze, które wykraczają poza standardowy interfejs.
Elastyczna automatyzacja
Tradycyjna automatyzacja działa według sztywnych reguł: jeśli X, to Y. Własny agent AI może realizować zadania, które są trochę inne za każdym razem: “Przejrzyj nowe zamówienia i oznacz te, które wymagają weryfikacji kredytowej na podstawie historii klienta i wartości zamówienia”. To nie jest prosty filtr, to zadanie wymagające oceny kontekstu.
Co to oznacza dla firmy
Otwarty standard, więcej możliwości
Copilot to gotowe rozwiązanie, które działa od razu po włączeniu, idealne dla firm, które chcą szybko korzystać z AI bez dodatkowej konfiguracji. MCP to coś innego: otwarty standard, który pozwala budować własne narzędzia i integrować Business Central z dowolnymi platformami AI. To nie konkurencja, lecz rozszerzenie możliwości: Copilot dla codziennej pracy, MCP dla projektów wymagających elastyczności.
Jeden agent, wiele systemów
Firma rzadko korzysta tylko z jednego systemu. Jest ERP, jest CRM, są dokumenty w SharePoint, dane w Excelu. MCP pozwala zbudować agenta, który łączy te źródła. Zamiast pięciu różnych narzędzi, użytkownik ma jedno miejsce, gdzie zadaje pytania.
Rozwiązania szyte na miarę
Każda firma ma swoje procesy, słownictwo, sposoby pracy. Copilot oferuje uniwersalne funkcje, które sprawdzają się w większości scenariuszy biznesowych. Gdy potrzebujesz czegoś więcej, agenta znającego specyfikę Twojej branży, rozumiejącego wewnętrzne procedury, mówiącego językiem Twojej firmy, MCP daje narzędzia do jego zbudowania.
Jak działa serwer MCP w Business Central
Model Context Protocol opiera się na prostym modelu: jest aplikacja AI (własny chatbot, agent w Copilot Studio, zewnętrzne narzędzie), jest serwer MCP wbudowany w Dynamics 365 Business Central i jest protokół, który pozwala im się komunikować.
Gdy użytkownik zadaje pytanie, aplikacja AI rozpoznaje, że potrzebuje danych z ERP. Wysyła zapytanie do serwera MCP w Business Central. Serwer MCP sprawdza uprawnienia użytkownika, pobiera dane i zwraca je do aplikacji AI. Ta formułuje odpowiedź i prezentuje ją użytkownikowi.
Kluczowa różnica w porównaniu z Copilotem: ten sam mechanizm działa dla dowolnej aplikacji obsługującej protokół MCP. Business Central nie musi “wiedzieć”, z jakim narzędziem rozmawia. Wystarczy, że narzędzie mówi w języku MCP.
Bezpieczeństwo integracji MCP
Jedną z pierwszych rzeczy, o które pytają szefowie IT, jest bezpieczeństwo. Czy sztuczna inteligencja może zrobić coś, czego nie powinna? Czy dane są chronione?
Microsoft zaprojektował serwer MCP w Business Central z myślą o bezpieczeństwie:
Domyślnie tylko odczyt. Po włączeniu MCP agent może jedynie czytać dane. Nie może niczego tworzyć, zmieniać ani usuwać. Żeby dać mu takie możliwości, administrator musi to jawnie włączyć.
Uprawnienia użytkownika. Agent lub asystent działa w kontekście konkretnego użytkownika i ma dokładnie takie same uprawnienia jak on. Jeśli użytkownik nie widzi cen zakupu, agent też ich nie zobaczy.
Konfiguracja przez administratora. Można precyzyjnie określić, do których danych agent ma dostęp i jakie operacje może wykonywać. Różni z nich mogą mieć różne poziomy dostępu.
Ochrona przed manipulacją (Prompt Injection). Jednym z ryzyk w systemach AI jest próba manipulacji: użytkownik może spróbować nakłonić agenta do wykonania nieautoryzowanych działań. W Business Central zabezpieczeniem jest model uprawnień: agent nigdy nie ma większych uprawnień niż użytkownik, który z nim rozmawia. Nawet jeśli ktoś spróbuje “oszukać” AI, system odmówi dostępu do danych, do których użytkownik nie ma uprawnień.
Czym MCP nie jest
MCP nie zastępuje Copilota. To dwa różne narzędzia do różnych celów. Copilot to gotowy asystent od Microsoftu, działający od razu po włączeniu i błyskawicznie gromadzący dane w odpowiedzi na zapytanie użytkownika. MCP to infrastruktura do wykorzystywania własnych rozwiązań – w tym agentów AI zdolnych do samodzielnego podejmowania akcji w oparciu o kontekst biznesowy i reguły ustalone przez użytkowników. Wiele firm będzie korzystać jednocześnie z Copliota oraz z MCP.
MCP nie zastępuje systemu ERP. Dane nadal są przechowywane i przetwarzane w Business Central. MCP to tylko dodatkowy sposób dostępu do nich.
MCP nie zastępuje automatyzacji procesów, to zupełnie inne podejście. Power Automate to automatyzacja deterministyczna: definiujesz reguły (jeśli X, to Y), a system je wykonuje zawsze tak samo. MCP z agentami AI to automatyzacja kognitywna: opisujesz cel, a agent sam znajduje sposób jego realizacji.
Kiedy co stosować? Power Automate sprawdza się w powtarzalnych, przewidywalnych procesach: akceptacja faktury, wysyłka powiadomień, synchronizacja danych. MCP i agenci AI są lepsze dla zadań nieustrukturyzowanych, jak “przeanalizuj dlaczego spadła sprzedaż w tym regionie” albo “znajdź klientów, którzy mogą być zainteresowani nowym produktem”. Wiele firm będzie używać obu narzędzi równolegle, każdego do tego, w czym jest najlepszy.
MCP nie jest też magicznym rozwiązaniem wszystkich problemów. Asystent AI może się mylić, może źle zrozumieć pytanie, może nie znaleźć właściwych danych. To narzędzie, które wymaga nauki i dostosowania do potrzeb firmy.
Status i dostępność
Serwer MCP w Dynamics 365 Business Central jest dostępny od wersji 27.1 (2025 Release Wave 2) w wersji Public Preview. Oznacza to, że funkcja jest gotowa do testowania, ale Microsoft może jeszcze wprowadzać zmiany przed oficjalnym wydaniem.
Żeby zacząć korzystać z integracji MCP, potrzebne są:
- Dynamics 365 Business Central w wersji 27.1 lub nowszej
- Włączona funkcja MCP w ustawieniach systemu
- Microsoft Copilot Studio do tworzenia i zarządzania asystentami
Od czego zacząć
MCP to nowa technologia, która wymaga przemyślanego podejścia do wdrożenia. Zanim zaczniesz budować własnych agentów AI, warto odpowiedzieć na kilka pytań:
- Jakie procesy w firmie mogłyby skorzystać z integracji AI?
- Które dane powinny być dostępne dla asystentów, a które nie?
- Jak MCP wpisuje się w istniejącą strategię automatyzacji?
Jako partner Microsoft pomagamy firmom ocenić możliwości MCP i zaplanować pierwsze kroki.
Podsumowanie
Copilot pokazał, że sztuczna inteligencja może skutecznie pracować z danymi Dynamics 365 Business Central. Model Context Protocol idzie dalej: otwiera system ERP na cały ekosystem narzędzi AI i umożliwia budowanie własnych integracji.
Dla firm oznacza to możliwość budowania własnych asystentów, łączenia danych z wielu systemów i tworzenia rozwiązań dopasowanych do swoich procesów. Nie zamiast Copilota, ale obok niego, jako dodatkowa warstwa elastyczności.
Serwer MCP jest dostępny w wersji testowej. To dobry moment, żeby sprawdzić, czy własne narzędzia AI mogą usprawnić pracę w Twojej firmie.
